Harmonisch parkbeheerplan Bel-Air

Park_Bel_Air.jpg

 

Parken zijn erg veelzijdig in alle opzichten en het is dan ook noodzakelijk om elk park op een gepaste wijze te beheren. Dit kan het best aan de hand van een goed opgesteld beheerplan. De opmaak van een beheerplan is vaak geen eenvoudige opgave. Een goed ontwikkelde, overkoepelende beheervisie kan hierbij een stevige leidraad vormen. Het is niet evident een sluitende definitie te geven van een park aangezien deze zowel oog moet hebben voor de verscheidenheid van de parken als voor de verscheidenheid in functies.

 

Parken zijn groene ruimten waarbij de aanleg, de inrichting en het beheer sociaal recreatieve en/of esthetische overwegingen overheersen en waar gelijktijdig verschillende andere functies kunnen worden vervuld onder meer educatieve, economische, cultuurhistorische, landschappelijke, wetenschappelijke, ecologische, fauna- en flora beschermende evenals milieubeschermende functies.

Zij bestaan naast open gedeelten waaronder waterpartijen, grasvelden, bloemperken, wandelwegen en andere infrastructuren, uit een afwisseling van bosgedeelten en/of gedeelten begroeid met bomen, heesters en kruidachtige gewassen.


Het harmonisch park- en groenbeheerplan heeft geen grondslag in de wetgeving.

 

Het nieuwe natuurbeheerplan is momenteel nog niet van kracht, maar de wettelijke basis is wel reeds voorzien in het decreet van 21 oktober 1997 betreffende het natuurbehoud en het natuurlijk milieu, officieus gekend als het ‘natuurdecreet’. De bepalingen die nog nadere uitwerking door de Vlaamse Regering nodig hebben, zijn momenteel nog niet in werking getreden. De Vlaamse Regering zal instaan voor die inwerkingtreding, samen met het vaststellen van nadere regels.

 

Door de verstedelijking neemt het belang van (openbaar toegankelijk) groen toe. Groen speelt een rol in de leefomgeving van alle mensen, het verhoogt de levenskwaliteit. Groen heeft in steden en dorpen verschillende functies te vervullen. Groen dat op een kwaliteitsvolle duurzame manier wordt aangelegd en onderhouden draagt nog meer bij doordat het zijn verschillende functies versterkt.


Wat is harmonisch groenbeheer

 

Harmonisch groenbeheer is het toepassen van de principes Harmonisch Parkbeheer bij het beheer van alle groen behorend tot het openbaar domein. Dit beheer is niet van toepassing in de bossen zoals bepaald in het Bosdecreet en binnen de natuurreservaten zoals bepaald in het Natuurdecreet. In die gebieden wordt het beheer bepaald door de visies die zijn ontwikkeld in uitvoering van deze decreten.

 

Er zijn zes pijlers:

  • Duurzaamheid
  • Dynamiek
  • Diversiteit
  • Mens
  • Natuur
  • Milieu

 

Op het terrein komen deze pijlers samenhangend voor. Wanneer er een actie gebeurt voor 1 pijler heeft dit eveneens een invloed op de andere pijlers. De beheers visie ‘Harmonisch Parkbeheer’ is het instrument dat moet helpen een evenwicht te vinden en te behouden.

 

Duurzaam beheer


Parken zijn nodig om mensen in contact te brengen met de natuur. Het is bijvoorbeeld een ideale, leerrijke schooluitstap. Maar ook voor recreatie en sport zijn parken onmisbaar. De parken zijn veelzijdig en divers. Daarom moeten ze allemaal op een gepaste wijze beheerd worden. Bij harmonisch parkbeheer wordt er rekening gehouden met duurzaamheid. De onderhoudswerken mogen geen hypotheek leggen op het voortbestaan van het park. Mede hierdoor wordt er de laatste decennia meer aandacht geschonken aan de natuurlijke processen en een meer milieuvriendelijk beheer waar pesticiden vermeden worden, groenafval hergebruikt wordt en inheemse beplanting naar voren worden geschoven.

 

Bij parken zou men kunnen stellen dat een duurzaam parkbeheer de langdurige instandhouding van parken beoogt, zodat ze ook in de toekomst hun veelheid aan functies kunnen blijven vervullen.

 

Natuur


In parken is uiteraard een belangrijke plaats weggelegd voor de natuur. Zo garandeert een gericht maaibeheer dat er veldbloemen groeien in het gazon. Door brandnetels te laten staan, stimuleren we de aanwezigheid van vlinders. Heel wat rupsen en vlinders leven immers graag op brandnetels.

 

Een uitbreiding van het Harmonisch Parkbeheer naar ander groen bleek een logisch  vervolg. De meeste principes en uitgangspunten van Harmonisch Parkbeheer kunnen ook toegepast worden op het groen. Het harmonisch park- en Groenbeheer vervangt dan ook het document Harmonisch Parkbeheer. Hierbij is één principe en uitgangspunt toegevoegd.

 

Bij het parkbeheer behoort ook het principe over tuinbeheer. Deze principes zijn eveneens toepasbaar voor het beheren en onderhouden van tuinen. De visie kan een leidraad vormen voor een particulier.

 

Ruimtelijk belang van parken


Momenteel bestaat er geen wetenschappelijk gefundeerd opgestelde inventaris van parken die permanent up-to-date wordt gehouden.

 

Maatschappelijk belang van parken


Parken hebben maatschappelijk groot belang. Gemiddeld brengt iedere inwoner van Vlaanderen 54 uur per jaar door in een park waarbij een gemiddeld bezoek 1.5 uur duurt. Iedereen heeft zijn eigen reden om naar een park te gaan: rust, beweging, contact met de natuur,…

 

Ook scholen kunnen gebruik maken van parken omwille van de educatieve waarde, een park heeft vaak ook een belangrijke cultuurhistorische waarde.

 

Parkbeheerplan Bel-Air


In 2011  startte het gemeentebestuur met de opmaak van een parkbeheersplan voor park Bel-Air; Op 9 december 2015 werd de definitieve goedkeuring gegeven aan het “Harmonisch Park- en bosbeheerplan Bel-Air”. Het grootste deel van het park werd aangeduid als zijnde waardevol op de biologische waarderingskaart

 

Om te bepalen welke prioritaire functie aan park Bel-Air gegeven dient te worden, werd aan elk gezin een enquêteformulier bezorgt. Met de resultaten wordt zoveel mogelijk rekening gehouden bij de opmaak van de acties.

 

Doormiddel van de enquête bleek dat een heleboel mensen niet wisten dat het een openbaar park betreft.

 

Onder andere volgende doelstellingen worden nagestreefd:

  • Herstellen van vroegere zichtassen van en naar het kasteel
  • Herstellen van het grasveld naar het kasteel
  • Behouden en ontwikkelen van speciale monumentale parkbomen
  • Instandhouding van de aanwezige beeldhouwwerken
  • Speciale aandacht voor de historiek van de aanwezige bunkers in het park
  • Creëren van een uitnodigende toegang naast het kasteel
  • Creëren van een grotere aantrekkingskracht van het park door de inrichting van een speelbos

 

Het park is globaal gelegen en steeds multifunctioneel opgebouwd en bevat reeds meerdere functies. Optioneel kunnen er functies aan het park toegevoegd worden. Deze multifunctionaliteit mag niet beletten dat bepaalde gedeelten van het park één uitgesproken hoofdfunctie verkrijgen of behouden. Zo kunnen er meerdere zones met een hoge natuurwaarde een reservaatbeheer krijgen en kunnen andere een tuinbouwkundige invulling verkrijgen (vb rozentuinen, fruittuinen,…).Deze zones mogen evenmin de multifunctionaliteit van het park in gedrang brengen.

 

Samen met het park- en bosbeheersplan werd een toegankelijkheidsregeling goedgekeurd. Dit zal, samen met andere informatie over de uitvoerende werken, worden bekendgemaakt in een nog te voorziene infostand dewelke komt ter hoogte van de nieuwe ingang van het park. Het park kan een bestemming zijn voor een kortere wandeling, ontmoetingsplaats, speelplek, picknickplek, wandelbestemming,…

 

Structuurdiversiteit manifesteert zich in diversiteit in terreineenheden. Terreineenheden zijn onderdelen van parken die punt-, lijn-, of vlakvormig zijn en die structureel onderling minder of meer verschillen. Vlakvormige elementen worden uitgedrukt in oppervlakte, lijnvormige in lengte en puntvormige in aantal. Er bestaat een positief verband tussen de diversiteit in terreineenheden en de biologische diversiteit in parken. Bovendien versterkt een hoge structuurdiversiteit de duurzaamheid van het gebied.

 

Het kasteelpark en vroegere kasteeltuin zijn opgebouwd volgens de 19de -eeuwse parktraditie en herbergt een waardevol bomenbestand. In 1978 werd er een plan opgesteld waarnaar een paar beplantingen werden uitgevoerd. Deze acties hadden weinig respect voor de oorspronkelijke tuinarchitectuur waardoor bomen en struiken op de zichtassen aangeplant werden. Hierdoor verloor het park veel van zijn karakter en maakt het een gesloten indruk.

 

Sinds 2004 zijn er een drietal bunkers ingericht als overwinterplaats voor vleermuizen. Bij nieuwe aanplanten wordt er gekozen voor autochtone bomen en struiken. Als het gaat over het vervangen van bestaande soorten worden soms wel de uitheemse soorten terug aangeplant. In het park worden geen meststoffen gebruikt omdat er vrijwel geen plantsoenen zijn. Occasioneel wordt er gebruik gemaakt van ter plaatse verhakseld hout. De oevers van de vijver zullen zodanig worden aangepast om meer oevervegetatie mogelijk te maken.

doorsturen

Organisatie Willebroek - Pastorijstraat 1  - 2830 Willebroek - Tel. 03 866 90 00 - gratis nummer 0800 92830 - Fax 03 886 16 32 - E-mail info@willebroek.be

Contact webmaster