Willebroek tijdens "De Grote Oorlog"

Op 2 augustus 1914, de dag waarop in Willebroek de jaarlijkse kermis zou worden geopend, was het uit met het zorgeloze leven. De feestelijkheden werden geschorst, naar aanleiding van de gespannen toestand en het binnenroepen van de laatste militieklassen.

Tij­dens diezelfde week werd bevel gegeven de Rijweg af te branden en het zuidelijke gedeelte van Willebroek neer te leggen.

Een tweehonderdtal huizen in de Overwinningsstraat, de Tis­seltsesteenweg, de Oude Dendermondsesteenweg, de Vooruitgangsstraat en de Breendonk­straat werd vernield.

Het noordelijk gedeelte van de gemeente, van Heindonk tot vlakbij de vaartoever, werd onder water gezet.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Soldaten in de buurt van de brug, met op de achtergrond de papierfabriek De Naeyer. Waarschijnlijk een verte­kend beeld en het resultaat van twee bij elkaar geplakte foto’s.

 

Het klooster van de Dochters van Maria, in de schaduw van de Sint-Niklaaskerk, is het toe­vluchtsoord bij uitstek.

Op 22 augustus 1914 waren zowat 5000 soldaten en ruim 2000 vluchtelingen uit Eppegem, Weerde, Mechelen, Leest en andere gemeenten “…in een oneindigen stoet van alle soorten voertuigen”, in Willebroek toegekomen, waar ze in scholen en zalen werden ondergebracht.

 

 “Bijna gans het leger trekt voorbij langs de Boomsesteenweg. Soldaten, half dood van vermoeienis en ontbering. Priesters, paters, geneesheren, brancardiers van het Rode Kruis. Alles loopt door mekaar, grijs van ’t stof en zwart als kolendragers”, notuleert zuster Maria Stanislas Van den Bossche

 

Op 31 augustus 1914 komen drie wagens van het Rode Kruis, samen met een twintigtal dok­ters en verplegend personeel, in het klooster toe. Ze krijgen de lokalen van het internaat en het externaat ter beschikking, om er het veldhospitaal van de 4e Divisie in onder te brengen. De tien paarden staan onder de gaanderij van de buitenschool. De apotheek van het regiment, ondergebracht in een afgesloten voertuig, wordt opgesteld op de kleine koer.

 

Vanuit het Fort van Breendonk rommelde het aanhoudend. Op 14 september werd Willebroek gebombardeerd. Huizen werden geplunderd of in brand gestoken. Op 8 oktober 1914, nadat de voorlopige houten brug werd opgeblazen, slopen Duitse soldaten over de sluisdeuren om aldus het centrum van de gemeente te bereiken.

 

De vernielde brug van Willebroek, met zicht op de Mechelsesteenweg.

  

Het worden jaren van ellende, al opteert dokter Persoons, die door de Duitse overheid als dienstdoende burgemeester wordt aangesteld, voor orde en rust.

Het verder verloop van de oorlog is gekenmerkt door de meest bizarre gebeurtenissen. Er is de moordpoging van een Duits soldaat op een van de meiden van het kasteel De Naeyer. Er zijn de protesten van het gemeentebestuur op de door de Duitse overheid verleende toelating om spel en danspartijen te houden; de 200 werklozen die naar Duitsland worden weggevoerd; de scholen die, om besparingen te doen op de kolen, op bevel van de Duitse overheid worden gesloten; de fabrieken die met tussenpozen werken; en de commissaris van politie die gedu­rende één dag gevangen wordt gezet omdat er vuurwapens werden gevonden in de gemeente.

 

 

Dr. Henri Persoons (1854-1927) was van 1914 tot 1921 dienstdoende burgemeester.

 

 

 

  

Om in het ontbrekende pasgeld te voorzien, worden er door het gemeentebestuur bankbriefjes als “noodgeld uitgegeven. Op 1 december 1917 verscheen er een eerste reeks met waarden van 10, 25 en 50 centiemen, en op 1 juli 1918 werd er een tweede reeks biljetten van 10 en 25 centiemen in omloop gebracht.

Op 1 december 1917 werd het eerste Willebroekse “noodgeld” in omloop gebracht.

 Eind oktober 1918, op het ogenblik dat tal van groepen Duitse soldaten de aftocht blazen, worden door de Duitse overheid de in Willebroek aanwezige boomzagen en bijlen opgeëist en worden alle weerbare mannen opgeroepen om in Blaasveld een vliegplein aan te leggen, maar niemand biedt zich aan.

Op 11 november 1918 is de Eerste Wereldoorlog voorbij. De gemeente Willebroek heeft in totaal 525 soldaten geleverd, waarvan 43 soldaten  hun leven lieten.

 

 

 

Bron :  Karel De Decker, Willebroek tijdens De Grote Oorlog, Willebroek, Jaarmarktkrant oktober 2013

 

 

doorsturen

Organisatie Willebroek - Pastorijstraat 1  - 2830 Willebroek - Tel. 03 866 90 00 - gratis nummer 0800 92830 - Fax 03 886 16 32 - E-mail info@willebroek.be

Contact webmaster